Zomertyposium op 25 augustus 2012

'Scheppen, riep hij, gaat van Au' (Lucebert, 1964)

Het zevende Zomertyposium zoekt dit jaar de bespiegeling op over de bron van creativiteit en het creatief proces. Deze tijd van recessie en economische crisis, maar ook van opkomst van nieuwe technologieën, nieuwe markten, nieuwe podia plaatst de kunstenaar voor nieuwe uitdagingen en biedt tegelijk nieuwe mogelijkheden aan expressievormen en cross-overs en leidt mogelijk ook tot veranderende opvattingen van en over kunst, vakmanschap en kunstenaars.

Initiaal laat dit jaar de volgende sprekers aan het woord: Tom De Mette, Gert & Derk Dumbar en Hugo Puttaert.

SPREKERS

Tom De Mette – Over creativiteit

Ruim drieduizend jaar wordt in de Westerse samenleving al het debat gevoerd over de bron van creativiteit. De polen in deze discussie zijn aan de ene kant de artiest als instrument van goddelijke inspiratie en aan de andere kant de autonome, eigen expressie van de individuele kunstenaar en daar tussen vele mengvormen en opvattingen. Tom De Mette zal laten zien dat deze opvattingen over creativiteit en daarmee over kunstenaarschap in de loop van de tijd verschillen, maar dat er ook constanten aan te wijzen zijn.

     De kanteling in opvattingen hangt steeds nauw samen met een keerpunt in onze Westerse cultuurgeschiedenis. In zijn lezing zal hij deze opvattingen – oftewel de mythes – rondom kunstenaarschap in hun historisch perspectief plaatsen. In dat licht past ook aandacht voor de rol en positie van de kunstenaar in wetenschap, spiritualiteit en ondernemerschap en een vertaling naar nu.

Tom De Mette (1974) is als filosoof en educatiewetenschapper verbonden aan de Vrije Universiteit van Brussel. Zijn onderzoek richt zich voornamelijk op e-Cultuur en kunsteducatie. Momenteel doet Tom De Mette onderzoek naar creativiteitsopvattingen van internationaal gevestigde kunstenaars uit België en dat onderzoek zal uitmonden in een proefschrift. Hij publiceert verder over cultuurbeleid, burgerschap, kunsteducatie, digitale media en visuele cultuur.

Gert en Derk Dumbar [1] – het creatieve proces binnen Buro Derk Dumbar

Buro Derk Dumbar streeft naar duurzaam ontwerp, waarbij de Dumbars zich bewegen in het grijze gebied tussen kunstenaar en ambachtsman. Vanuit dat grijze gebied maken zij ontwerpen, die zowel oog als geest kietelen. Grafisch ontwerp heeft altijd een boodschap. Buro Derk Dumbar gaat nog iets verder en maakt deze boodschap ondubbelzinnig. Het resultaat is een verfrissende helderheid.

     Hartje Den Haag, in een ruime en goed verlichte studio, houdt Buro Derk Dumbar kantoor. Bezaaid en versierd met een verzameling voorwerpen die voor het oog van een buitenstaander volkomen eclectisch aandoet, is dit de plek waar de magische mix van Dumbar & Dumbar tot stand komt. ‘Oude’ media vormen een rijke voedingsbodem voor het ontwikkelen van ‘nieuwe’ media. Eigenwijsheid bindt de strijd aan met ervaring, vernieuwing vormt de nieuwe traditie.

Derk en Gert Dumbar [2] – de rampenpictogrammen

De wereld krijgt steeds vaker en op grotere schaal te maken met rampen; onverwachte gebeurtenissen, die veel mensen het leven kosten en grote schade aanrichten. Vooral mensen in minder ontwikkelde gebieden zullen hier het slachtoffer van worden. Veel van de schade en paniek, die rampen veroorzaken, kan ingeperkt worden door mensen voor, tijdens en na een ramp goed te informeren over welke gevaren ze lopen, waar ze heen moeten om zichzelf in veiligheid te brengen en waar ze de nodige hulp kunnen –vinden. Pictogrammen – simpele grafische afbeeldingen die zonder woorden een boodschap overbrengen – bieden hier uitkomst.

Gert Dumbar (1940) studeerde grafische vormgeving en vrij schilderen aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Daarna volgde hij het post-academische programma voor grafische vormgeving aan de Royal College of Art in London. In 1977 vestigde Gert Dumbar Studio Dumbar. Daar werkte hij met zijn team onder meer aan talloze, zeer uitgebreide corporate identity projecten voor vele grote nationale en internationale opdrachtgevers.

     Bij Derk (1970) draait alles om wendbaarheid. De combinatie van zijn opleidingen – Interaction Design (Hilversum) en Grafisch Ontwerp (Den Haag) – heeft ervoor gezorgd, dat Derk een eigen visie heeft ontwikkeld op heldere, visuele communicatie. Hij speelt graag met eenvoud, zowel op het gebied van interface design als de usability. In Derks andere passie – a safe place – komt zijn onfeilbaar instinct voor heldere visuele communicatie en zijn gevoel voor balans van vorm en functie perfect tot uiting.

Hugo Puttaert – de creatieve nachtmerrie

Een nachtmerrie kan naast schrikwekkend ook best inspirerend zijn. Wat dan gezegd van een ‘creatieve nachtmerrie’? Wordt het begrip ‘creativiteit’ immers niet al te vaak als een schimmige dekmantel gebruikt of als een spreekwoordelijke verpakking om dingen ‘interessanter’ te doen lijken dan ze in werkelijkheid zijn? Wellicht is het woord ‘creativiteit’ op zich niet het probleem, wel de invulling ervan. Het ontwikkelen van attitudes om inventiviteit en ontdekking toe te laten is wellicht veel interessanter…

     Er zijn heel wat attitudes af te lijnen die tot een zogenaamd ‘creatief’ proces kunnen leiden. Leren uit ‘transpiratie’ bijvoorbeeld of van de ‘toevallige passant’ om er maar een paar te noemen (cfr. de gelijknamige cursus aan het PIT). In mijn lezing toon ik aan de hand van werk uit mijn eigen ontwerpstudio, van studenten en van collega‘s hoe diverse ontwerpattitudes en werkprocessen kunnen leiden tot eigenzinnige en relevante oplossingen. Al staat het ook steeds mooi wanneer er naast je naam op je visitekaartje ‘de creatieve nachtmerrie’ staat. Misschien ook wel een USP (Unique Selling Point) om het in marketingtermen te stellen…

Hugo Puttaert (1960) studeerde vrije kunsten aan Sint-Lukas te Brussel en pedagogie aan Sint-Lucas te Gent. Hij werkte tien jaar als autonoom kunstenaar, waarna hij in 1990 zijn eigen ontwerpstudio visionandfactory oprichtte. Deze studio maakte van de verbinding tussen ‘conceptueel denken en doen’ haar handelsmerk en werkt voor vele internationale opdrachtgevers in domeinen zoals: corporate identity, environmental design & editorial design. Hugo is tevens docent/onderzoeker en coördinator van de Master Grafisch Ontwerp aan Sint Lucas Antwerpen, hoofdredacteur van Addmagazine en initiatiefnemer van de tweejaarlijkse Integrated conferentie in de Singel. Zijn focus ligt vooral op de kracht van interdisciplinariteit en de steeds evoluerende maatschappelijke rol van de ontwerper en de kunstenaar.

TYPOSIUMPRENT

Petr Herel – Seeds of Poems

Petr Herel is in 1946 geboren in Hořice in het toenmalige Tjecho-Slowakije. Hij volgde zijn grafische opleidingen in Praag. Hij bekwaamde zich in tekenen, lithografie, etsen, schilderen, beeldhouwen, typografie, letterontwerp en boekbinden. De inval in zijn land in het voorjaar van 1968 – de Praagse lente – heeft diepe indruk op hem gemaakt. Hij week uit naar Parijs en ontmoette daar zijn vrouw en samen vertrokken zij naar Australië om zich daar te vestigen. Hij is werkzaam geweest als docent aan diverse instituten o.a als hoofd van de Graphic Investigation Workshop van het Canberra Institute for the Arts.

     Sinds 1971 heeft Petr Herel deelgenomen aan vele tentoonstellingen, zowel in Australië, als in Europa. Tussen 1965 en nu heeft hij ruim 90 kunstenaarsboeken gepubliceerd. Zijn werk is met het grootst mogelijke vakmanschap gemaakt en uniek van concept en thematiek. Westerse kunst en literatuur vormen een belangrijke inspiratiebron voor zijn grafisch werk. Kunst is voor Herel vooral een meditatieve ervaring. In 2009 was Petr Herel winnaar van de prestigieuze Prix Simone Lurçat, prix unique de bibliophilie en France van de Franse Académie des beaux-Arts.

PROGRAMMA

• 10.00: ontvangst met koffie en zoetigheid
• 10.30: welkomstwoord en inleiding door moderator Marc Mombaerts
• 10.40: Tom De Mette – over Creativiteit
• 11.30: Gert & Derk Dumbar (deel 1) – het creatieve proces binnen Buro Derk Dumbar
• 12.30: lunch
• 13.30: Derk & Gert Dumbar (deel 2) – de rampenpictogrammen
• 14.30: Hugo Puttaert – de creatieve nachtmerrie
• 15.30: presentatie Typosiumprent van Petr Herel
• 16.00: slotwoord

DANK

Het Zomertyposium werd mede mogelijk gemaakt door het Plantin Instituut voor Typografie, Museum Plantin Moretus, Lannoo Uitgeverij, Brill en Elep.

Over Initiaal

Wie zijn we?

Contacteer ons